voetnoot

Bedrijfssport anno 2018: de entertrainer maakt of kraakt!

06-03-2018

Bedrijfssport. Het bedrijfsleven lijkt het anno nu écht te omarmen. Succesvolle implementatie en positieve ervaring met bedrijfssport hangen volgens sport&zaken product- & innovatiemanager Pijke den Ambtman sterk af van de manier waarop het wordt georganiseerd. Bedrijfssport succesvol opzetten is volgens Pijke meer dan op maandagavond met een groepje medewerkers achter een trainer aanhollen: “Zeker als je écht het verschil wilt maken in je organisatie middels sport!”

 

sport&zaken is al sinds 2003 expert in bedrijfssport en viert in 2018 het 3e lustrum. Samen met de Nederlandse sportbonden hebben we tienduizenden bedrijfssporters in beweging gekregen bij honderden bedrijven. De tijd is rijp om onze verzamelde kennis en ervaring te delen én om een blik op de toekomst te werpen. Wat staat de bedrijfssport de kómende 15 jaar te wachten?

Sport als prestatiemiddel
 

Koplopers in bedrijfssport, zoals Capgemini en EY, hadden al vroeg door dat het aanbieden van sport voor hun medewerkers positieve effecten had. Waar bedrijfssport in de beginjaren door organisaties nog als een leuk extraatje voor de medewerkers werd gezien, is het nu onlosmakelijk verbonden met het (Human Resource)beleid. Voldoende beweging, niet zelden sport, wordt in één adem genoemd met vitaliteit.
 

“Vitaliteit is de voorwaarde om te kunnen excelleren in je werk. Health is letterlijk de new wealth en de werkgever draagt hier graag aan bij. De sport wordt tegenwoordig dan ook veelvuldig ingezet als middel om teams en individuen beter te laten presteren op de werkvloer. Sportprogramma’s toegesneden op de wensen van de medewerker en strak georganiseerd vanuit de HR-afdeling. De overtuiging is dat sport de medewerkers met elkaar in contact brengt. Beweging in je lijf, is beweging in je hoofd én bijkomend wetenschappelijk onderbouwd voordeel: voldoende beweging werkt preventief tegen stress en welvaartsziekten.”

Bedrijfssport rendement?

Wat nu precies het rendement is van bedrijfssport is volgens Pijke tot op heden niet goed terug te vinden in wetenschappelijke publicaties. “Onafhankelijke- en multicenter studies naar de effecten van bedrijfssportprogramma’s gericht op de werkprestatie, gezondheid, ziekteverzuim en de beste organisatievorm zijn schaars en niet eenduidig. Een nieuw pad om te bewandelen. Een multifactoriële aanpak van het onderzoek is noodzakelijk om boven tafel te krijgen waar nu daadwerkelijk de winst zit en welke risico’s er verbonden zijn aan bedrijfssport.”
 

De wetenschappelijke onderbouwing laat dus nog even op zich wachten, echter zijn er in de literatuur uiteenlopende schattingen te vinden dat voor iedere euro die wordt geïnvesteerd in bedrijfssport dit zich drie, tot maar liefst negen keer terugbetaald. Opmerkelijk detail: hoe beter de studie is opgezet, hoe minder effectief het terugverdienmodel lijkt.

hardlopen sport&zaken

Traditionele én nieuwe sporten

De sport&zaken best practice kan in dit geval helpen richting te geven. Uit een kleine 10.000 vragenlijsten blijkt dat fitness, hardlopen, fietsen, zwemmen én wandelen tot op de dag van vandaag de meest populaire bedrijfssporten zijn. “Niet verwonderlijk”, vindt Pijke, “aangezien veel werknemers deze sporten vaak zelf al op individuele basis beoefenen.” Deze sporten zijn in de basis dan ook buitengewoon geschikt als bedrijfssport: individueel gemakkelijk te beoefenen, maar ook in groepsverband en toegankelijk voor alle niveaus.
 

Naast de traditionele sporten ziet Pijke bij sport&zaken ook een opmars van de zogenaamde ‘nieuwe’ sporten zoals Yoga, Bootcamp en Cross-fit en de combinatiesport Triatlon. Deze sporten zijn meer gericht op de gezondheid en fitheid dan op het (team)spelelement en zijn steeds prominenter aanwezig op de wensensportlijstjes van medewerkers.
 

“De ‘nieuwe’ sporten zijn vaak met weinig middelen (en op locatie) te realiseren: een vergaderruimte of klaslokaal is in een mum van tijd omgebouwd tot fitness-hok en voor bootcamp heb je de gehele omgeving tot je beschikking als sportveld inclusief obstakels. De kernwaarden: individueel bewegen gericht op de eigen fitheid en niet afhankelijk zijn van het aantal deelnemers, zoals bij voetbal en hockey, maar wel de geborgen gezelligheid van een groep.”

Wat maakt het verschil?

Kortom: gedeelde smart is halve smart! Dat is de spijker op zijn kop geslagen voor bedrijfssport. Het samen uitvoeren van een sport en het samen beleven van vitaliteit is minstens net zo belangrijk als de activiteit zelf. Om maximaal resultaat te behalen bij het implementeren van bedrijfssport is kwaliteit het sleutelwoord. Het aanbod moét aansluiten bij de behoeften van de werknemers: de soort sport, tijdstip en niveau zijn hiervan voorbeelden.
 

Waar volgens Pijke vaak aan voorbij wordt gegaan, is de manier waarop de bedrijfssport wordt opgezet binnen de organisatie. “Meestal is het een fanatiek clubje dat al sport die het voortouw neemt. Je kunt je hierbij de vraag stellen of je hiermee ook de beginner motiveert. Om het maximale rendement te halen uit een bedrijfssportprogramma (het met zoveel mogelijk medewerkers voldoende gezonde beweging krijgen) is dit een essentiële vraag. Daarnaast is investeren in een goede trainer the key!“

 

Entertrainer

Entertrainer maakt of kraakt

Niet iedere trainer is geschikt als bedrijfssporttrainer; gekscherend door Pijke ook wel de entertrainer genoemd. “De entertrainer is de verbinder van de groep, maar ook de expert die méér weet: over de sport, de training én leefstijl. Als bedrijfssporttrainer krijg je maar één kans om de groep, vaak hoogopgeleide individuen, aan je te binden. De eerste training is dan ook cruciaal. Naast het vermaak en het verbinden van de groep, wordt je geacht geruisloos in te spelen op de niveauverschillen. Het verschil in conditie en vaardigheid van de groep is vaak groot en nog een extra uitdaging voor de trainer. Het is dan ook essentieel om ook hier mee om te kunnen gaan. Doe je dat niet, dan ben je de deelnemer kwijt. Zijn tijd is immers schaars en de concurrentie is groot met de groei die er is aan sportaanbieders.”
 

sport&zaken bedrijfssport onderscheidt zich al op dit gebied. Dankzij de samenwerking met de Nederlandse sportbonden hebben we toegang tot ervaren kwaliteitstrainers die zich zelf het profiel van de bedrijfssporttrainer eigen hebben gemaakt. “Wij zien hier zeker kansen en willen de komende jaren ons hier verder in ontwikkelen en onze kennis ontsluiten aan de bedrijven. Daarom is de ambitie om in 2019 samen met de sportbonden een opleiding tot bedrijfssporttrainer op te zetten.”

Essentieel: beweging in het bedrijf!

Ook de manier van communiceren binnen het bedrijf is essentieel. Hoe meer vanuit het bedrijfs-DNA gebracht, hoe beter de (beweeg)boodschap bij medewerkers landt en hoe groter de deelname, hoe hoger het rendement. Hierin speelt het draagvlak een sleutelrol: lead by example. “Is de CEO een coach potato, dan is het noodzaak om de intrinsieke motivatie aan te wakkeren om in beweging te komen, zowel bij de CEO, individu, als bij het bedrijf. Pas dan is er draagvlak en inzicht in wat er gevraagd wordt van medewerkers.”
 

Beweging in het bedrijf


Bij sommige bedrijven en organisaties heerst er nog helemaal geen sportcultuur en worden deelnemers aan een sportprogramma met de nek aangekeken. “Zij lijken minder productief, omdat ze een half uurtje tussen het werk door zijn gaan hardlopen. Dat de productiviteit en het resultaat omhoog gaat is voor collega’s niet altijd zichtbaar en lastig meetbaar.”
 

De manier van organiseren én zeker ook het communiceren over bedrijfssport bepaalt dus mede het succes en het rendement. Door hier vooraf een goede communicatie over op te zetten en de valkuilen te omzeilen worden teleurstellende resultaten voorkomen. “Zo kan een bewustwordingscampagne juist een slimme eerste stap zijn, voordat het hele sportprogramma wordt uitgerold”, aldus Pijke.

Conclusie

Het is wetenschappelijk nog onvoldoende duidelijk wat het rendement is van bedrijfssport en welke variabelen een sleutelrol spelen bij het opzetten van bedrijfssport en hoe groot de effecten zijn: het bewijs is dun en zeker niet eenduidig. Onze hierboven toegelichte best-practice geeft wel richting.
 

“Het loont de moeite om het inzicht te vergroten over de beste manier van organiseren om een succesvol langdurig bedrijfssportprogramma te verweven in het DNA van een organisatie. Zeker is dat de entertrainer het succes primair maakt of kraakt. Deze verbinder, expert én leefstijlcoach is de spin in het web van het succes van bedrijfssport en verdient in onze ogen een eigen opleiding. Daarnaast kan een bedrijf of organisatie ervoor zorgen dat het sportaanbod en het niveau nauw aansluit bij de wensen van de medewerkers. De manier waarop er over het bedrijfssportprogramma wordt gecommuniceerd en door wie zorgt voor een groter draagvlak en dus succes. Ten slotte is de betrokkenheid van management in alle lagen van de organisatie een voorwaarde om succesvol en effectief medewerkers langdurig, met plezier én gezond aan het bewegen te krijgen!”